Burkina Faso

Een graantje meepikken via kleinschalige landbouw

In Burkina Faso werkt 80% van de actieve bevolking in de landbouw. Nochtans zijn deze mensen sterk onderbetaald. De boerenconfederatie van Burkina Faso (CPF), woordvoerder van 9 lokale federaties en partner van Oxfam, spoort de nationale overheid aan een duurzaam landbouwbeleid te ontwikkelen dat een antwoord biedt voor de huidige voedseltekorten.

We hebben een gesprek met Marc Gansonre. Hij is adjunct-Algemeen secretaris van de CPF en verbouwt graan in het dorp Imasgo, op 125 kilometer van de hoofdstad Ouagadougou.

In welk opzicht is landbouw de motor van Burkina Faso?

Burkina Faso is een typisch Sahelland, waar de economie grotendeels steunt op landbouw. Deze omvat de graanteelt (75% van de nationale productie), veeteelt en milieubescherming. De landbouw vertegenwoordigt 40% van het bruto binnenlands product. En 80%van de 15 miljoen inwoners in ons land is  landbouwer! Daarom vindt de CPF het bijzonder belangrijk ruimte te scheppen om de belangen van de meerderheid van de bevolking te verdedigen.

De CPF oefent politieke druk uit op de nationale overheden. Wat is uw belangrijkste eis?
Momenteel wordt te weinig rekening gehouden met de financiële moeilijkheden van de landbouwsector. Op de top van de Afrikaanse Unie in 2003 in Maputo (Mozambique) hebben onze staatshoofden zich ertoe verbonden vanaf 2008 jaarlijks 10 procent van de nationale begroting in de landbouw te investeren.
In Burkina hebben wij onderzocht wat die begroting precies moest financieren. Uiteindelijk is 14% van de nationale begroting naar ‘plattelandsontwikkeling’ in de ruime betekenis van het woord gegaan. Dat omvat dus ook een financiering voor scholen, kraamklinieken, poliklinieken, wegen, enzovoort. In de praktijk wordt vandaag slechts 6% rechtstreeks in de landbouw als dusdanig geïnvesteerd.

Welke soort landbouw steunt de CPF?

Onze bevolking werkt vooral in familiebedrijven. Er moet dus in de kleinschalige boerenlandbouw geïnvesteerd worden. Wij hebben niets tegen de agro-industrie... op voorwaarde dat onze grond niet inpikken! Burkina Faso is niet elastisch. Als we dat zouden willen zijn, zouden we er in het verleden moeten voor gekozen hebben om onze buurlanden te annexeren. Dan hadden we onze eigen landbouwproductie kunnen beheren. Nu hebben we er de middelen niet voor.

Je eigen landbouwgrond bezitten is hier heel belangrijk. Daarom heeft de CPF met de overheid samengewerkt om een nationaal landbeleid op te stellen, dat in 2009 werd goedgekeurd. Hoewel deze wet nog moet bijgeschaafd worden, zijn we toch al behoorlijk trots op het resultaat: met de meerderheid van onze voorstellen is rekening gehouden.

In welke mate wordt in Burkina Faso naar de CPF geluisterd?

Bij onze oprichting in 2002 hadden we moeilijkheden om gehoor te vinden bij de nationale overheid. Vandaag is er echter doorlopend overleg. Onze voorstellen blijven dan ook redelijk: wij stellen niet alleen eisen, maar doen ook concrete voorstellen. Op het lokale niveau organiseren we allerlei opleidingen (rond gender, voedselveiligheid, enz.) voor de boerenleiders. Zij geven wat ze geleerd hebben door in hun gemeenschappen. We werken ook aan bewustmaking via lokale radio's, om op die manier een groter publiek te bereiken.

U bent graanboer. Wat is de weerslag van de voedselcrisis op uw dagelijkse leven?

Mijn departement telt 25.000 inwoners, vooral landbouwproducenten. De plattelandszones worden als eerste getroffen door het ‘dure leven’. Een zak van 5 kg sorghum die vóór de crisis 10.000 francs CFA kostte (ongeveer 15 euro), kost nu 18.000 tot 22.000 francs CFA (27 tot 33 euro)! En dat terwijl onze producten niet meer opbrengen dan vroeger. Toch is het dankzij de landbouw dat wij kunnen eten en dankzij onze graanschuren kunnen we trouwen, onze doden begraven en onze kinderen opvoeden!

Het heeft dit jaar goed geregend, maar er kan altijd wel eens een slechte oogst zijn. Daarom moeten we zeer goed zorg dragen voor onze graanreserves. Mijn gemeenschap leeft solidair. Als we zelf niet voldoende eten hebben, doen we een beroep op onze buren. Soms moet ik om vijf uur 's ochtends thuis weggaan om vragen te ontwijken waar ik niet aan kan voldoen. Ik heb vijfentwintig mensen ten laste en mijn grond is de enige die al deze monden kan voeden!"

Als we onze gezinnen geen voldoende en evenwichtige voeding kunnen geven, zal de ontwikkeling van heel de Burkinese samenleving daaronder lijden! De campagne van Oxfam zal ons steunen in ons dagelijks pleidooi. Enerzijds sporen we onze politieke leiders aan hun verantwoordelijkheid op te nemen en anderzijds stimuleren we de plaatselijke bevolking om over te schakelen naar meer duurzame landbouwtechnieken.